Ruimte 31 - artikel Kolenspoor

2016 - TIJDSCHRIFT RUIMTE#31 

Artikel in tijdschrift RUIMTE#31 van de VRP door Liesl Vanautgaerden, programmadirecteur gebiedsontwikkeling bij Departement Ruimte Vlaanderen (Vlaamse overheid)

pdf bestandRUIMTE#31 artikel Kolenspoor (3.6 MB)


 

publicatie genk

2016 - PLUSOFFICE ARCHITECTEN, DELVA LANDSCAPE ARCHITECTS & SOCIAL SPACES

Voor het atelier in Genk onderzocht een team samengesteld uit twee ontwerp bureaus – Plusoffice architects en Delva Landscape Architects – samen met Social Spaces, een multidisciplinaire onderzoeksgroep van de Universiteit Hasselt, het potentieel van het kolenspoor als onderdeel van de rasterstad Genk om diverse territoriale projecten te ontwikkelen. Het bouwt verder op het rijk aanbod van lopende onderzoeken die nadenken over de toekomst van het spoor, en dit op verschillende fronten, op diverse schaalniveaus, vanuit verschillende sectoren en met heel uiteenlopende partners.

 


 

publicaties lanaken-voeren

2016 - MAAT

Het studiegebied strekt zich uit van Lanaken tot Voeren. De inzet is om de regio te versterken als trekpleister voor wonen en toerisme en tegelijkertijd de veerkracht van de open ruimte te laten toenemen. In dit gebied stellen zich uitdagingen op verschillende vlakken, waaronder het realiseren van robuuste openruimteverbindingen én de vraag naar het kanaliseren van de beperkte verstedelijkingsdynamiek die aanwezig is. Deze uitdagingen vereisen een grensoverschrijdende, geïntegreerde en gecoördineerde aanpak.

 


 

publicatie top

2015 - T.OP LIMBURG

Dit eerste T.OP magazine presenteert de uitgangspunten over methodologie, partnerschap en doelstellingen als tussentijds resultaat van een interactief proces met overheden, ontwerpers en experten. Tijdens dit proces zijn de economische uitdagingen bepaald waarvoor de ruimtelijke invalshoek en creatief ontwerp een grote meerwaarde kunnen bieden. Onder de noemer ‘RE-MINE’ bundelt T.OP Limburg nu drie doelstellingen: de kiemen zaaien voor een circulaire economie (Poort Limburg), de versterking van de vrijetijdseconomie (Park Limburg) en het tot stand brengen van een gezonde stedelijke dynamiek (Stad Limburg). Binnen dit raamwerk stimuleert T.OP Limburg nieuwe coalities en toekomstperspectieven om tegen 2020 een programma van gebiedseigen en vooruitstrevende projecten te realiseren.

 


 

publicaties recreatieve atlas

2014 - T.OP LIMBURG

Het vrijetijd- en zorgsysteem focust zich op attracties, routes en activiteiten die verband houden met vrijetijdsbesteding en persoonlijke ontwikkeling. Hierbij wordt gedacht aan toerisme en recreatie als fysieke en geestelijke ontspanning. Aanvullend komen ook professionele sportbeoefening, zorg en wellness aan bod.

 


 

publicaties landschappelijke atlas

2014 - T.OP LIMBURG

Het landschappelijk systeem is het geheel van geologische, biologische en cultuurhistorische elementen, die met elkaar in een gebied een geheel vormen. Ze vormen samen een totaalbeeld van alle verschijnselen die aan het aardoppervlak waarneembaar zijn. Het karakter wordt bepaald door de interactie tussen natuurlijke en menselijke factoren.

 


 

Atelier Track design publicatie

Het door Ruimte Vlaanderen en de OVAM in het leven geroepen Atelier Track Design (ATD) voegt een experimenteel complement toe aan de masterplanstudie voor de Ford site in Genk. De ruimtelijke dimensie van de circulaire economie is daarbij de insteek. Het Atelier Track Design beoogde aan te geven hoe het ontwerp van het masterplan maximaal de deur voor de ‘meest vernieuwende’ ontwikkelstrategieën en -scenario’s kan open houden. Dit eindrapport van Atelier Track Design is tegelijkertijd experimenteel en beleidsondersteunend. Het speelt volop in op de recent geformuleerde doelstellingen rond circulaire economie als één van de zeven transitieprioriteiten van de Vlaamse overheid (Visie2050).

 


 

publicatie hh

2016 - OSA KULEUVEN

De intensieve design workshop in Houthalen-Helchteren richt zich op stromen van water, afval, energie en mobiliteit en hoe de combinatie van deze stromen en lokale grondstoffen de leefomgeving mee vorm kunnen geven. Een gefaseerde strategie wordt uitgewerkt voor twee toekomstperspectieven: de gemeente als pionier in duurzame mobiliteit en voorbeeld van een regionale landschapseconomie op basis van cleantech, biomassa en water. Welke nieuwe coalities kunnen deze transities dragen?

 


 

publicatie ce genk 2

2015 - BUUR

De studie onderzoekt op welke manier de regio Genk een pioniersrol kan vervullen in de transitie naar een circulaire economie. Het onderzoek zoekt aanknopingspunten bij het DNA van de regio en bij reeds aanwezige kiemen voor circulair ondernemerschap. Dankzij de uitzonderlijk bottom-up-aanpak en de directe betrokkenheid van ondernemers, kennisinstellingen en overheden, slaagde het onderzoek erin een unieke toekomstvisie te formuleren voor Poort Genk. Lokale ondernemers zaten aan tafel met diverse partners voor de ontwikkeling van kansrijke business cases. Tegelijkertijd brachten de onderzoekers samen met lokale en internationale pioniers op het vlak van circulaire economie de contextuele en ruimtelijke randvoorwaarden in kaart voor het accommoderen en (versneld) laten groeien van diverse circulaire businessmodellen. Dankzij de studie zijn een aantal trajecten opgestart die mede de transitie kunnen bewerkstelligen.

Lees meer

 


 

publicatie veldonderzoek

2015 - T.OP LIMBURG

In welke staat verkeert het kolenspoor vandaag? Hoe wordt het gebruikt? Is het overal toegankelijk? Waarin bestaan de capaciteiten van het kolenspoor als nieuwe recreatieve as? Om deze vragen te beantwoorden, was een veldonderzoek noodzakelijk. Dominiek Lens van het T.OP Limburg team ondernam een driedaagse trektocht langs het volledige kolenspoor – van Beringen tot Maasmechelen – om ter plekke vast te stellen voor welke uitdagingen en kansen de mijnroute vandaag staat. Ze bracht de missing links in kaart en onderzocht de relatie tussen het spoor en zijn omgeving. Grote ontwikkelingskansen doen zich zo voor van Zwartberg tot Eisden, waar het spoor volledig in onbruik is geraakt. Het kolenspoor doorkruist hier het Nationaal Park Hoge Kempen en zou getransformeerd kunnen worden tot een unieke scenografische route.

 


 

publicaties energieatlas

2014 - T.OP LIMBURG

Het energiesysteem omvat zowel energieproductie, energietransport, energieopslag als energievraag. Wat betreft de energieproductie komen vijf productiesystemen aan bod: traditionele productie, geothermie, wind, zon en biomassa. Hierbij wordt zowel de feitelijke als de potentiële toestand bekeken.

 


 

publicatie studie maat

2014 - MAAT & ZUS

Drie complementaire landschappen – het multi-productielandschap, het breed verblijfslandschap en het duurzaam energielandschap – vertalen het bestaande en nieuwe economische potentieel naar ontwikkelingsmogelijkheden voor Centraal Limburg. Deze gebiedseigen aanpak wil de regio strategisch positioneren binnen Vlaanderen en de Deltametropool. Via systeemanalyses worden switches voor de sectoren uitgedacht, gelinkt aan de thematische landschappen. Hun ruimtelijke neerslag wordt getest aan de hand van drie cases in Genk, Lanaken en Maasmechelen. De case studies dragen scenario’s en argumenten aan voor de realisatie van gekoppelde investeringen, die tegelijkertijd de ruimtelijke ontwikkelingspotenties en structuur van Centraal-Limburg versterken.

 


 

T.OP Limburg 02

2016 - T.OP LIMBURG kolenspoor

In deze publicatie ligt de focus op het transitietraject rond het Kolenspoor. De oude verlaten infrastructuur verbindt lokale en regionale actoren die samen aan een nieuwe economie en koolstofarme maatschappij werken. Ze transformeren het spoor tot experimenteerruimte en geleider van duurzaam leven, bewegen, werken en produceren.

 


 

publicatie diepe geothermie

2016 - 51N4E

Diepe geothermie is een techniek waarbij aardwarmte onttrokken wordt aan watervoerende lagen dieper dan 500 m. De duurzame energiebron kan in Centraal-Limburg een belangrijke rol spelen voor het realiseren van een Vlaamse energietransitie. Het doel van het atelier is om de verbanden tussen ondergrondse energiewinning en bovengrondse ruimtelijke gevolgen te onderzoeken. Maar daar blijft het niet bij: het atelier onderzoekt tevens hoe het nieuwe boven- en ondergrondse energielandschap een katalysator kan zijn binnen een ruimere transitie naar een meer duurzame en kwalitatieve leefomgeving, waarbij verschillende ruimtelijke en maatschappelijke winsten gekoppeld kunnen worden. Het kolenspoor vormt een van de case studies.

 


 

publicatie brv

2015 - WERKGROEP KOLENSPOOR

Op 20 november 2014 nam minister Schauvliege het initiatief tot een Startconferentie Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV). Het beleidsplan wordt de basis voor een strategisch, dynamisch en realisatiegericht ruimtelijk ontwikkelingsbeleid. Om actuele ruimtelijke vraagstukken aan het licht te brengen, werden tien proefgebieden geselecteerd, waaronder het kolenspoor.  De werkgroep Kolenspoor omschreef de ontwikkelingskansen van het spoor als verbindende as vanuit drie invalshoeken: slow track   (belevingsas), fast track (mobiliteit) en smart track (productie). Om dit potentieel op korte termijn te activeren, werkte ze vijf acties uit, waaronder de aanvraag van een subsidiëring als Strategisch Project.

 


 

publicaties terhills

2015 - HNS

Het projectgebied Terhills, gelegen op de rand van het Nationaal Park Hoge Kempen, tussen Maasmechelen en Dilsen–Stokkem, is een unieke plek dankzij de combinatie van het mijnerfgoed, de uitzonderlijke natuur en de nabijheid van stedelijke functies. Op het projectgebied Terhills worden diverse grote investeringen gepland, zoals onder meer retail, verblijfsrecreatie, onderzoek, wonen, werken, een openruimtecorridor als verbinding tussen het Nationaal Park en de Maasvallei en de hoofdtoegangspoort tot het Nationaal Park Hoge Kempen (Connecterra).

 


 

publicaties stedelijke atlas

2014 - T.OP LIMBURG 

Het stedelijk systeem focust zich op de ruimtelijke structuur en de daarmee samenhangende processen in steden en stedelijke gebieden. Enerzijds worden thema’s binnen de stad zelf bestudeerd, anderzijds bekijkt men de stad als geheel en de relaties en connecties tussen stedelijke gebieden op verschillende schaalniveaus.

 


 

publicatie nolf

2013 - CHRISTIAN NOLF

Het onderzoek maakt een grafische synthese van tal van lokale en bovenlokale visies die de voorbije jaren ontwikkeld zijn om het natuurgebied De Wijers te versterken als een uniek verblijflandschap. Ideeën voor natuur- en landschapsontwikkeling worden geïntegreerd met toeristisch-recreatieve invalshoeken. Het onderzoek heeft als doel om materiaal aan te reiken om het partneroverleg te voeden en de ontwikkelingskansen te vertalen in concrete acties, samenwerkingen en win-wins bij lopende processen en projecten. De aanpak wordt vervolgens getest in de concrete case study van de gemeente Heusden–Zolder. Het onderzoek verfijnt het concept van het ‘verblijflandschap’, dat ontwikkeld werd in eerder onderzoek in opdracht van Ruimte Vlaanderen binnen deze regio. Het resultaat van deze cartografische oefening is een ruimtelijk raamwerk dat het beste van de landschappelijke troeven samenbrengt met de recreatieve bestemmingen en verbindingen voor traag verkeer.